Έτοιμο Φαγητό: Ανθυγιεινό και Μη Φιλικό

Hamburger Fast Food

Στην κινηματογραφική ταινία Supersize Me!, ο πρωταγωνιστής Mr. Spurlock έτρωγε McDonald΄s 3 φορές την ημέρα για 1 μήνα και πήρε 11 κιλά! Είναι μεγάλος ο όγκος των επιστημονικών ερευνών που αποδεικνύουν τη σχέση μεταξύ της συχνής κατανάλωσης έτοιμου φαγητού και της αύξησης του σωματικού βάρους:

  • Η μελέτη Cardia στην Αμερική έδειξε πως η συχνή κατανάλωση έτοιμου φαγητού σχετίζεται θετικά με την αύξηση του σωματικού βάρους. Συγκεκριμένα, άτομα που έτρωγαν τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα έτοιμο φαγητό αύξησαν το σωματικό τους βάρος κατά 12,4 κιλά περισσότερο σε σχέση με τα άτομα που έτρωγαν λιγότερο από 1 φορά την εβδομάδα εκτός σπιτιού, σε ένα χρονικό διάστημα 4 ετών.
  • Σε μια έρευνα του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου βρέθηκε ότι τα άτομα που κατανάλωναν έτοιμο φαγητό (με παραγγελία στο σπίτι) τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα, προσελάμβαναν ημερησίως περίπου 250 θερμίδες περισσότερες, σε σχέση με τα άτομα που δεν ακολουθούσαν τις ίδιες συνήθειες.
  • Ισπανοί επιστήμονες πρόσφατα απέδειξαν πως η κατανάλωση έτοιμου φαγητού σχετίζεται με υψηλότερη πρόσληψη θερμίδων, υψηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος και χαμηλότερη ποιότητα διατροφής. Από τη συγκεκριμένη έρευνα επίσης φάνηκε πως η πιθανότητα να είναι κανείς παχύσαρκος αυξάνεται ανάλογα με τη συχνότητα κατανάλωσης έτοιμου φαγητού.

Γιατί η κατανάλωση έτοιμου φαγητού οδηγεί σε αύξηση του σωματικού βάρους;

Παρόλο που στα μενού πολλών εστιατορίων συμπεριλαμβάνονται «φαινομενικά» υγιεινά γεύματα, υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους η συχνή κατανάλωση έτοιμου φαγητού αποτελεί μια ανθυγιεινή συνήθεια που συμβάλλει στην αύξηση του σωματικού βάρους, την παχυσαρκία, τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και διάφορους τύπους καρκίνου. Αυτοί είναι κυρίως 4 και φαίνονται στη συνέχεια:

  • Μέγεθος μερίδων
    Οι μερίδες των γευμάτων που διατίθενται στα εστιατόρια είναι κατά κανόνα μεγάλες σε μέγεθος και φυσικά μεγαλύτερες από τις μερίδες των γευμάτων που καταναλώνουμε στο σπίτι. Μάλιστα, όσο μεγαλύτερη είναι η μερίδα που έχουμε μπροστά μας, τόσο περισσότερο καταναλώνουμε. Τα μεγέθη των μερίδων για τα burgers, τις τηγανιτές πατάτες, τις πίτσες, τα αναψυκτικά και τα διάφορα άλλα γεύματα που διατίθενται εκτός σπιτιού αυξήθηκαν 2 – 5 φορές τα τελευταία 50 χρόνια.
    • Ενεργειακή πυκνότητα
      Εκτός από τις μεγάλες μερίδες, το έτοιμο φαγητό χαρακτηρίζεται από υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, που είναι ο λόγος της ενέργειας που περιέχεται σε ένα τρόφιμο προς την ποσότητα του τροφίμου. Με απλά λόγια, όταν λέμε πως ένα τρόφιμο έχει υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, τότε εννοούμε πως περιέχει πολλές θερμίδες σε μικρή ποσότητα. Τρόφιμα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, πέρα από το έτοιμο φαγητό, είναι τα γλυκά, τα μπισκότα, τα πατατάκια και διάφορα άλλα έτοιμα σνακ. Η ενεργειακή πυκνότητα των μενού στα περισσότερα εστιατόρια είναι περίπου 264 θερμίδες / 100 gr τροφίμου, δηλαδή, περίπου διπλάσια από την ενεργειακή πυκνότητα των διαιτών που συστήνονται για την προώθηση της υγείας (πχ Μεσογειακή Δίαιτα) που είναι 126 θερμίδες / 100 gr τροφίμου. Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί το εξής: ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να αναγνωρίζει τις τροφές με υψηλή ενεργειακή πυκνότητα και να ρυθμίζει ανάλογα την ποσότητα της προσλαμβανόμενης τροφής, προκειμένου να μην ξεπεράσει τις ενεργειακές του ανάγκες και να μην οδηγηθεί έτσι σε σταδιακή αύξηση του σωματικού βάρους.
    • Trans λίπη
      Οι τηγανιτές πατάτες και το κρέας που διατίθενται στα εστιατόρια περιέχουν υψηλές ποσότητες trans λιπαρών. Τα λιπαρά αυτά προστίθενται σε διάφορα τρόφιμα, όπως οι μαργαρίνες, τα προϊόντα spreads, τα έλαια τηγανίσματος, τα μπισκότα και τα διάφορα σνακ, προκειμένου αυτά να γίνουν πιο ανθεκτικά και να αποκτήσουν μεγαλύτερο χρόνο ζωής. Βέβαια, τα trans λίπη αποτελούν φυσικό συστατικό του κρέατος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, αλλά περιέχονται σε σημαντικά χαμηλότερες ποσότητες σε αυτά τα τρόφιμα. Σε μια επιστημονική έρευνα σχετικά με την περιεκτικότητα των fast – food, των μπισκότων και των σνακ σε trans λιπαρά, φάνηκε πως σε κάποια από αυτά τα τρόφιμα το ποσοστό των trans λιπαρών αποτελούσε μέχρι και το 50% των λιπών που περιείχαν, οδηγώντας έτσι τους καταναλωτές στην πρόσληψη 36 gr trans λιπών σε 1 μόνο γεύμα. Η ποσότητα αυτή είναι τραγικά μεγάλη εάν αναλογιστούμε ότι η καθημερινή πρόσληψη 5 gr trans λιπαρών οξέων σχετίζεται με 30% αύξηση του κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Από άλλες μελέτες έχει φανεί πως η αυξημένη πρόσληψη trans λιπαρών οξέων σχετίζεται πιο ισχυρά με την αύξηση του σωματικού βάρους, ενώ παράλληλα οδηγεί πιο εύκολα στην εναπόθεση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς σε σχέση με τα άλλα είδη λιπαρών που περιέχονται στη διατροφή μας. Τέλος, η αύξηση του λίπους στην περιοχή της κοιλιάς αυξάνει παράλληλα τον κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακά νοσήματα.
    • Συνολικά λίπη
      Προκειμένου τα γεύματα που διατίθενται στα εστιατόρια να είναι πιο γευστικά και ελκυστικά, ακολουθούνται πρακτικές μαγειρέματος που οδηγούν σε ιδιαίτερα μεγάλες αυξήσεις στο περιεχόμενο των τροφών αυτών σε λίπος (χρησιμοποιούνται μεγάλες ποσότητες ελαίων αμφιβόλου ποιότητας). Παράλληλα όμως, με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται και το ενεργειακό περιεχόμενο των έτοιμων γευμάτων. Έτσι, λαμβάνοντας περισσότερες θερμίδες (και μάλιστα κακής ποιότητας), η αύξηση του σωματικού βάρους μπορεί να επιτευχθεί πάρα πολύ εύκολα.

    Από όλα τα παραπάνω γίνεται σαφές πως το έτοιμο φαγητό διαθέτει κάποια «εσωτερικά» χαρακτηριστικά (μεγάλο μέγεθος μερίδων, υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, αυξημένα trans και συνολικά λιπαρά) που το καθιστούν ανθυγιεινό. Εάν η κατανάλωση του γίνει συνήθεια, τότε οι αρνητικές επιδράσεις επέρχονται σχεδόν «αυτόματα».

    Πρώτη σε σειρά εμφανίζεται η πολύ εύκολη αύξηση του σωματικού βάρους και αργότερα, σε βάθος χρόνου, ακολουθούν οι διάφορες χρόνιες ασθένειες που σχετίζονται με τη διατροφή και «θερίζουν» τον κόσμο στις δυτικές κοινωνίες (σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα, διάφοροι τύποι καρκίνου).

    Η «στροφή» στην κατανάλωση σπιτικού φαγητού σίγουρα θα αποτελούσε λύση σε πολλά προβλήματα του σύγχρονου κόσμου, συμπεριλαμβανομένου και της απώλειας σωματικού βάρους.

    [photo by Vanessa Pike-Russell]

    Κατηγορίες
    Υγεία

    Τα άρθρα από διάφορους συντάκτες του XBLOG.GR.

    ΣΧΕΤΙΚΑ